# خونریزی بینی (Epistaxis)

🔴 **هشدار:** بیشتر خونریزی‌های بینی با اقدامات ساده کنترل می‌شوند، اما اگر خونریزی بیش از ۲۰ دقیقه ادامه پیدا کند، بسیار شدید باشد، پس از ضربه شدید ایجاد شود یا همراه با کاهش سطح هوشیاری، تنگی نفس یا علائم شوک باشد، باید فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.

## 🟥 ① خونریزی بینی چیست؟

خونریزی بینی (Epistaxis) به خروج خون از داخل بینی گفته می‌شود و یکی از شایع‌ترین اورژانس‌های گوش، حلق و بینی است. حدود ۶۰ درصد افراد در طول زندگی خود حداقل یک بار خونریزی بینی را تجربه می‌کنند، اما تنها تعداد کمی از آن‌ها به درمان پزشکی نیاز پیدا می‌کنند.

بیشتر خونریزی‌های بینی از قسمت جلویی تیغه بینی (ناحیه **Kiesselbach's plexus**) ایجاد می‌شوند و معمولاً با فشار مستقیم قابل کنترل هستند. خونریزی از قسمت‌های عمقی یا خلفی بینی کمتر شایع است، اما می‌تواند شدیدتر و خطرناک‌تر باشد.

---

## 🟦 ② چه عواملی باعث خونریزی بینی می‌شوند؟

### علل شایع

• دستکاری یا کندن داخل بینی

• خشکی مخاط بینی

• ضربه به بینی

• سرماخوردگی یا سینوزیت

• آلرژی

• فین کردن شدید

• انحراف تیغه بینی

### عوامل افزایش خطر

• فشار خون بالا

• مصرف داروهای رقیق‌کننده خون

• اختلالات انعقادی

• مصرف مواد مخدر استنشاقی

• تومورهای بینی (به‌ندرت)

• سالمندی

---

## 🟨 ③ چگونه خونریزی بینی را کنترل کنیم؟

در صورت خونریزی بینی:

• بیمار را بنشانید.

• سر را کمی به جلو خم کنید.

• قسمت نرم بینی (زیر استخوان بینی) را با انگشت شست و اشاره محکم فشار دهید.

• این فشار را بدون رها کردن، **حداقل ۱۰ تا ۱۵ دقیقه** ادامه دهید.

• در صورت امکان، کمپرس سرد روی بینی یا گونه‌ها قرار دهید.

• اگر خونریزی ادامه داشت، یک بار دیگر همین مراحل را تکرار کنید.

**نکات مهم**

• سر را به عقب نبرید؛ زیرا خون وارد حلق شده و ممکن است باعث تهوع، استفراغ یا حتی اختلال راه هوایی شود.

• داخل بینی را دستکاری نکنید.

• اگر جسم خارجی داخل بینی وجود دارد، آن را خارج نکنید.

---

## 🟩 ④ درمان

### اقدامات اولیه

• فشار مستقیم

• نشستن و خم کردن سر به جلو

• کمپرس سرد

### درمان‌های بیمارستانی

• استفاده از داروهای منقبض‌کننده عروق

• سوزاندن رگ خونریزی‌دهنده (Cauterization)

• تامپون بینی (Nasal Packing)

• اندوسکوپی بینی

• جراحی یا آمبولیزاسیون در خونریزی‌های شدید و مقاوم

---

## 🟪 ⑤ مراقبت‌های بعد از کنترل خونریزی

• تا ۲۴ ساعت بینی را دستکاری نکنید.

• از فین کردن شدید خودداری کنید.

• از فعالیت سنگین و بلند کردن اجسام سنگین تا یک تا دو روز پرهیز کنید.

• در صورت خشکی بینی، از سرم نمکی یا پمادهای مرطوب‌کننده طبق نظر پزشک استفاده کنید.

• در صورت تکرار خونریزی، به پزشک مراجعه کنید.

---

## ⬜ ⑥ نکته کلیدی

**مهم‌ترین اقدام در کنترل خونریزی بینی، فشار دادن قسمت نرم بینی همراه با خم کردن سر به جلو است.** بردن سر به عقب یا گذاشتن دستمال داخل بینی معمولاً روش درستی نیست و می‌تواند مشکلات بیشتری ایجاد کند.

---

## 👨‍⚕️ ⑦ نظر متخصص تپش

بیش از ۹۰ درصد خونریزی‌های بینی از قسمت جلویی بینی منشأ می‌گیرند و با فشار مستقیم صحیح کنترل می‌شوند. اما خونریزی‌های مکرر، خونریزی در بیماران مصرف‌کننده داروهای رقیق‌کننده خون یا خونریزی پس از ضربه شدید باید جدی گرفته شوند و توسط پزشک بررسی شوند.

---

## 🔵 ⑧ باورهای نادرست رایج

❌ هنگام خونریزی بینی باید سر را به عقب برد.

❌ گذاشتن پنبه یا دستمال داخل بینی بهترین روش درمان است.

❌ هر خونریزی بینی به دلیل فشار خون بالا ایجاد می‌شود.

❌ اگر خونریزی متوقف شد، دیگر نیازی به بررسی علت نیست.

❌ خونریزی بینی همیشه یک مشکل ساده و بی‌خطر است.

---

## 🟢 ⑨ چه زمانی فوراً به اورژانس مراجعه کنیم؟

• خونریزی بیش از ۲۰ دقیقه ادامه پیدا کند.

• خونریزی بسیار شدید باشد.

• خونریزی پس از ضربه شدید به صورت یا سر ایجاد شده باشد.

• بیمار دچار سرگیجه، غش یا علائم شوک شود.

• بیمار داروی رقیق‌کننده خون مصرف کند.

• خونریزی مرتب تکرار شود یا از هر دو سوراخ بینی به مقدار زیاد خارج شود.

---

## 🟢 ⑩ خلاصه مقاله در ۳۰ ثانیه

✔️ خونریزی بینی یکی از شایع‌ترین خونریزی‌های بدن است و بیشتر موارد با فشار صحیح قسمت نرم بینی کنترل می‌شوند.

✔️ هنگام خونریزی، سر باید کمی به جلو خم شود، نه به عقب.

✔️ اگر خونریزی بیش از ۲۰ دقیقه ادامه پیدا کند یا شدید باشد، مراجعه فوری به مرکز درمانی ضروری است.

✔️ خونریزی‌های مکرر یا خونریزی در افراد مصرف‌کننده داروهای رقیق‌کننده خون نیاز به بررسی پزشکی دارند.

✔️ انجام صحیح اقدامات اولیه می‌تواند در بیشتر موارد، خونریزی بینی را بدون نیاز به درمان پیشرفته متوقف کند.

---

## 📚 منابع علمی

• American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery (AAO-HNS)

• UpToDate: Epistaxis in Adults

• Advanced Trauma Life Support (ATLS), 11th Edition

• European Position Paper on Epistaxis

• American Academy of Family Physicians (AAFP)